الشيخ محمد علي الگرامي القمي
36
درباره مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى)
4 - مبارزات رهبران الهى در برابر استثمار . كارخانهدار و بهرهء توليد بر خلاف روش افراطى و تفريطى دو گروه متضادّ كنونى ، مطلبى را مىخواهم بگويم كه به رعايت مباحث كتاب به طور فشرده به اين صورت طرح مىكنم و شايد موافق ذوق شما نباشد ولى به نظر من حقيقت است . ارزش هر مالى به دو چيز مربوط مىشود 1 - مقدار كارى كه روى آن انجام شده 2 - مقدار تأثير كه در زندگى افراد اجتماع دارد . « 1 » ممكن است شخصى زحمت زيادى بكشد و محصولى تهيّه كند ولى وقتى به بازار عرضه مىكند به كار مردم نيايد و در اين صورت ارزشى هم نخواهد داشت . اگر كار در مسير انتفاع اجتماع قرار گيرد ارزش دارد و شيىء مورد كار را نيز ارزش مىدهد . اين مطلبى است كه مورد قبول است و قرآن كريم هم مىفرمايد :
--> ( 1 ) - در نقد يكى از اساتيد آمده است كه : تفاوت بين ارزش مصرف و ارزش مبادله قائل شدن چه مضارى دارد ؟ ولى سخن در اكسيژن هوا نيست كه بگوئيم ارزش مصرف از ارزش مبادله جدا است . و نمىخواهيم تعريف منطقى بكنيم كه بگوييم بايد جامع و مانع باشد . بلكه مىخواهيم دربارهء همين اجناس بازارى كه در زندگى انسانها دخالت دارند ، و مورد معامله هستند صحبت كنيم و ارزش مبادلهء اينها كاملًا بستگى به مقدار كار و ارزش مصرف دارد .